MEDIA – Proeflicentie – Cyberpesten

Cyberpesten – Proeflicentie

Media - les 3

Doel

  • Kinderen denken na over Cyberpesten en de gevolgen van cyberpesten

  • Kinderen leren hoe ze kunnen reageren op Cyberpesten

Doel voor de leerlingen

  • Ik denk na over Cyberpesten en de gevolgen daarvan.

  • Ik weet hoe ik moet reageren als iemand mij online pest.

Benodigdheden

  • Link naar de casus

  • Kennis over rollenspel ‘ruzie maken’ uit deze methode

Inleiding

Toneelstuk

Als inleiding van deze les is het leuk een klein toneelstuk te doen. Hiernaast vind je de link naar de tekst. Laat dit toneelstuk door twee kinderen doen, of doe het samen met een kind. Het toneelstuk gaat over Lies (dit kun jij evt als leerkracht spelen) die samen met een vriendin (kind uit klas die verder niets hoeft te zeggen) een prank uithaalt met Lydia. Lydia heeft niet door dat het een prank is.  Een prank is een modern woord voor grapje.

Note voor de leerkracht: we kiezen in dit toneelstuk bewust voor harde woorden. Als we ‘lieve’ woordjes kiezen, past dit niet bij het taalgebruik waar kinderen die online worden gepest tegen aanlopen. Voel je je als leerkracht hier toch niet gemakkelijk bij? Pas het dan aan, naar woorden die jij gepast vindt en de lading dekken.

Klik op de link van het toneelstuk

Nabespreken Toneelstuk

Nabespreking:

Laat de klas in groepjes bespreken wat ze vinden van de actie van Lies en haar vriendin. De vraag die ze met elkaar mogen bespreken is de volgende: ‘Is dit een grapje? Of is dit pesten?’

Vraag aan de klas wat er uit de groepjes is gekomen. Breng het gesprek op gang over wanneer iets pesten is.
Vraag vervolgens aan de groep wie er wel eens online (via whatsapp, insta, tiktok etc) is gepest. Deel de verhalen met elkaar. 

Kern

Cyberpesten

Voor proeflicentie: je kan deze les inkijken. De kern is lastig uit te voeren omdat je daarvoor de basis van de Gouden Regel goed moet begrijpen en het rollenspel ‘ruzie maken’ uit conflicthantering al eens moet hebben toegepast in de groep.

Vertel dat online pesten een ontzettend groot en vervelend probleem is. 1 op de 10 kinderen worden op de basisschool gepest. Een deel van dat pesten is online. Online pesten is extra vervelend omdat het ook thuis doorgaat.
Jullie hebben al geleerd hoe je om kunt gaan met pesters in ‘real life.’ Door rustig en vriendelijk te blijven keer je de situatie om en krijg jij de controle over de situatie. De pester voelt zich al snel ongemakkelijk en stopt in de meeste gevallen.

Vraag: hoe kun je dit online toepassen?

Herhaal nu het rollenspel schelden van de lessen conflicthantering.   Vertel na dit rollenspel dat dit online ook zo gaat. Het is online net zo belangrijk om je niet te verdedigen en niet in de aanval te gaan. Blijf rustig en vriendelijk. Dit gaan we oefenen.

Casus

Opdracht: Bedenk bij onderstaande casus hoe je het beste kunt reageren volgens de Vriend Vijand manier. (Note voor de leerkracht: we kiezen in deze casus bewust voor harde woorden. Als we ‘lieve’ woorden kiezen past dit niet bij het online taalgebruik van tegenwoordig. Voel je je als leerkracht hier toch niet gemakkelijk bij, pas het dan naar woorden die jij gepast vindt en de lading dekken.)

Casus  – Je krijgt een whatsappje binnen met ‘je bent een dik kutkind’. Je besluit dit appje te negeren. Je krijgt nog een aantal keer dit appje maar negeert het. Vervolgens typt deze persoon hetzelfde, maar dan in de groepsapp. Niemand neemt het voor je op. Niemand reageert. Je merkt dat ze allemaal afwachten op hoe jij reageert. Hoe kun je het beste reageren?

Laat de klas dit in kleine groepjes bespreken. Laat elk groepje een reactie op papier schrijven, wat in de groepsapp getypt zou kunnen worden.
Laat ze ook een reactie opschrijven die je als omstander in de groepsapp zou kunnen typen.

Voor de leerkracht:

In de casus  is het slim dat het kind het bericht eerst negeert. Soms stopt het dan. Net als bij het rollenspel ‘ruzie maken’.
In dit geval niet en wordt het in de groepsapp geplaatst. Je kunt het beste rustig en vriendelijk reageren via de app. Bijvoorbeeld: ‘Zullen we gewoon aardig tegen elkaar blijven? Dan houden we het hier gezellig. Daar wordt iedereen toch blij van?’
Dit zou zowel de persoon zelf, als een omstander kunnen typen.

Onderaan deze pagina staan nog vele extra tips die goed zijn met de klas te bespreken.

Afsluiting

Napraten

Praat met de groep na over deze les. Wat hebben ze geleerd? Wat vinden ze nog lastig? Herhaal nog eens de afspraken die in de vorige les zijn gemaakt over de groepsapp. En maak zo nodig een aanvullende afspraak voor als het toch mis gaat.

Tips

Tips (voor later deze week) naar aanleiding van deze les:

  • Leer de leerlingen altijd screenshots te maken van wat er gebeurt. Zo heb je bewijs als het te ver uit de hand loopt. Aan de hand van de screenshots kunnen volwassenen je helpen.
  • Vertel kinderen dat het kan helpen een nummer te blokkeren. Maar dit is niet handig als het gaat om een klasgenoot. Met een klasgenoot kun je het beter oplossen. Dit kan door rustig online te reageren. Of door het gesprek in het echt aan te gaan volgens de Vriend Vijand manier. Denk aan de zin ‘Ben je boos op mij?’ van de les conflicthantering.
  • Maakt iemand een haatprofiel van je aan op insta of tiktok, dan kun je dit rapporteren (bij insta of tiktok zelf)
  • Vertel ze altijd hulp te vragen aan een vriend of vriendin of eventueel volwassene in hoe ze rustig en relaxt kunnen reageren online. Het is voor het kind soms moeilijk boven de emoties te staan en dit zelf te doen. 
  • Leg uit: aanvallen en verdedigen helpt niet. Bij aanvallen geef je de ander zijn zin, net als in het rollenspel schelden. Het wordt alleen maar erger. Bij verdedigen laat je ook merken dat het je raakt. Ook hiermee geef je de ander de zin en wordt het erger. Ook laat je de omstanders op die manier een keuze maken: ‘wie geloof ik?’ De neutrale rustige en vriendelijke reactie is de enige waarbij je een goede kans maakt dat het stopt.

Hi, wij zijn Mieke & Dorien. We zijn erg benieuwd wat je van deze les vond en of je feedback hebt.

Laat wat horen